Testament en levenstestament: wat is het verschil?
Het ene gaat over na je overlijden, het andere over tijdens je leven. Uitleg over beide en welke vragen je jezelf vooraf stelt.
Twee documenten, twee momenten
Testament en levenstestament klinken bijna hetzelfde, maar ze regelen iets heel anders. Een testament gaat over wat er gebeurt na je overlijden. Een levenstestament gaat over wat er gebeurt als je tijdens je leven je zaken niet meer zelf kunt regelen. In dit artikel lees je het verschil en welke vragen je jezelf kunt stellen voordat je naar de notaris gaat. Wat in jouw situatie verstandig is, bespreek je met de notaris.
Het testament
In een testament leg je vast wat er met je bezittingen gebeurt na je overlijden. Je kunt bijvoorbeeld regelen:
- wie je erfgenamen zijn en wie wat krijgt;
- wie de nalatenschap afwikkelt (de executeur);
- wie de voogd wordt van minderjarige kinderen;
- of er een bepaald voorwerp of bedrag naar iemand gaat.
Heb je geen testament, dan geldt de wettelijke regeling. Die bepaalt wie je erfgenamen zijn. Of die regeling past bij jouw wensen, kan een notaris je uitleggen.
Het levenstestament
In een levenstestament wijs je een of meer mensen aan die jouw zaken mogen regelen als jij dat niet meer kunt, bijvoorbeeld door ziekte, dementie of een ongeval. Je legt vast:
- wie je gevolmachtigde is;
- wat die persoon mag doen, zoals bankzaken regelen of je woning verkopen;
- of er toezicht is op de gevolmachtigde;
- eventueel wensen over zorg en medische zaken.
Naast elkaar
| Testament | Levenstestament | |
|---|---|---|
| Werkt | Na overlijden | Tijdens je leven |
| Gaat over | Erfenis en afwikkeling | Wie je zaken regelt |
| Belangrijke rol | Executeur | Gevolmachtigde |
| Register | Centraal Testamentenregister | Centraal Levenstestamentenregister |
Vragen om vooraf te beantwoorden
- Wie wil ik laten erven, en zijn er mensen die ik juist niet wil laten erven?
- Wie vertrouw ik om mijn nalatenschap af te wikkelen?
- Wie vertrouw ik om mijn zaken te regelen als ik dat niet meer kan?
- Moet er toezicht zijn op die persoon?
- Heb ik wensen over zorg of medische zaken die ik wil vastleggen?
Praat erover
Het is verstandig om je keuzes te bespreken met de mensen die je wilt aanwijzen. Zij moeten weten wat je van ze verwacht en of ze die rol willen en kunnen vervullen.
Wijzigen
Je situatie kan veranderen, bijvoorbeeld door een huwelijk, een scheiding of de geboorte van kinderen of kleinkinderen. Kijk daarom af en toe of je testament en levenstestament nog passen. Een wijziging regel je weer bij de notaris.
Beide regelen?
Veel mensen regelen een testament en een levenstestament in dezelfde periode, omdat de vragen vaak samenhangen. Dat is geen verplichting. Je kunt ook met één van de twee beginnen. Bespreek met de notaris wat voor jou de meeste prioriteit heeft.
Belasting
Bij een erfenis kan erfbelasting verschuldigd zijn. Hoe dat werkt, hangt af van de situatie. Kijk voor de actuele regels op de website van de Belastingdienst en vraag de notaris of een fiscalist om uitleg.
Met de afspraakvoorbereiding zet je per onderwerp op een rij wat je meeneemt en wilt vragen. Een notaris bij jou in de buurt vind je op de kaart. Lees ook je papieren op orde brengen.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen juridisch of fiscaal advies. Wat in jouw situatie verstandig is, bespreek je met een notaris. Actuele regels en bedragen vind je bij officiële bronnen zoals de Rijksoverheid en de Belastingdienst.