Wat doet een notaris precies?
Woning, familie en onderneming: een overzicht van de taken van een notaris en waarom je voor sommige zaken niet om de notaris heen kunt.
Een onafhankelijke rol
De notaris is een juridisch deskundige met een bijzondere positie: hij of zij is door de overheid benoemd en moet onpartijdig zijn. Dat betekent dat de notaris rekening houdt met de belangen van alle partijen bij een akte, en niet alleen met die van de klant die betaalt. Voor sommige zaken is de notaris wettelijk verplicht, voor andere is het een keuze. In dit artikel lees je een overzicht van wat een notaris doet. Het is algemene uitleg, geen juridisch advies.
Notariële akte
De kern van het werk is het opstellen en passeren van notariële aktes. Een notariële akte heeft een sterke bewijskracht. De notaris controleert de identiteit van de partijen, legt de inhoud uit en zorgt dat de akte wordt bewaard en waar nodig ingeschreven in openbare registers.
Woning en onroerend goed
Bij het kopen van een woning stelt de notaris de akte van levering op, waarmee de eigendom overgaat. Bij een hypotheek maakt de notaris ook de hypotheekakte. Daarnaast verrekent de notaris de koopsom en zorgt voor inschrijving bij het Kadaster. Lees meer in de notaris bij het kopen van een woning of bij de tag woning.
Familie
Op het gebied van familierecht helpt de notaris bij onder meer:
- een testament;
- een levenstestament;
- huwelijkse voorwaarden, partnerschapsvoorwaarden en samenlevingscontracten;
- de afwikkeling van een nalatenschap;
- een schenking.
Ondernemingen
Voor ondernemers verzorgt de notaris onder meer de oprichting van een bv of stichting, het wijzigen van statuten en het overdragen van aandelen. Zie ondernemingsrecht en een bv oprichten via de notaris.
Wanneer is de notaris verplicht?
Voor een aantal zaken schrijft de wet een notariële akte voor. Voorbeelden zijn de levering van een woning, het vestigen van een hypotheek, het oprichten van een bv en het opstellen van huwelijkse voorwaarden. Bij andere zaken, zoals een samenlevingscontract, kun je kiezen of je dat bij de notaris regelt. Vraag een notaris wat in jouw situatie nodig is.
Overzicht
| Terrein | Voorbeelden |
|---|---|
| Onroerend goed | Akte van levering, hypotheekakte |
| Familie | Testament, levenstestament, huwelijkse voorwaarden |
| Erfrecht | Verklaring van erfrecht, afwikkeling nalatenschap |
| Ondernemingen | Oprichting bv of stichting, aandelenoverdracht |
Registers
De notaris laat bepaalde aktes inschrijven in openbare of centrale registers. Een woningoverdracht wordt ingeschreven bij het Kadaster, een testament in het Centraal Testamentenregister en een levenstestament in het Centraal Levenstestamentenregister. Zo kan later worden nagegaan wat er is vastgelegd.
Geld via de notaris
Bij een woningoverdracht loopt het geld via de derdengeldenrekening van de notaris. Daarop komt bijvoorbeeld de hypotheek van de geldverstrekker en het eigen geld van de koper binnen. Pas als alles goed is ingeschreven, betaalt de notaris de verkoper uit. Zo hoeven koper en verkoper niet rechtstreeks op elkaar te vertrouwen.
Wat doet een notaris niet?
Een notaris is geen advocaat die partij kiest in een conflict. Bij een geschil kan een advocaat of mediator nodig zijn. Voor fiscale vragen hebben sommige kantoren eigen fiscalisten; anders schakel je een fiscalist of accountant in.
Een notaris bij jou in de buurt vind je op de kaart. Met de afspraakvoorbereiding ga je goed voorbereid naar je afspraak.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen juridisch of fiscaal advies. Wat in jouw situatie verstandig is, bespreek je met een notaris. Actuele regels en bedragen vind je bij officiële bronnen zoals de Rijksoverheid en de Belastingdienst.